Bij alle verwijten die de Partij van de Arbeid kunnen worden gemaakt, moet één ding worden vastgesteld: geen politieke partij doet zoveel aan zelfonderzoek en zelfkastijding.
De gisteren verschenen analyse van de nederlaag bij de Europese verkiezingen vormt daarop geen uitzondering. De conclusie van een werkgroep onder leiding van staatssecretaris Sharon Dijksma is kort weer te geven: alles wat in de verkiezingscampagne fout kon gaan, is ook fout gegaan.
Een partij die niet duidelijk weet te maken wat zij met Europa wil, mag niet verbaasd zijn als kiezers uitwijken naar partijen die een uitgesproken pro-Europees (GroenLinks, D66) of juist een nationalistisch standpunt (PVV) innemen. Behalve een verwijzing naar een gebrek aan politieke sturing laat Dijksma overigens in het midden wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor de mislukte campagne. De naam van partijleider Wouter Bos komt in het stuk niet voor.
Het verslag van de werkgroep roept daarmee herinneringen op aan het onderzoek naar de nederlaag bij de laatste Kamerverkiezingen. De winst die eerder dat jaar was geboekt bij de gemeenteraadsverkiezingen ging toen weer verloren. Een commissie onder leiding van burgemeester en oud-Kamerlid Ruud Vreeman uitte ook toen stevige kritiek op de campagne. Dijksma stelt vast dat Vreemans aanbevelingen op dit punt niet of onvoldoende zijn opgevolgd. Ook toen werd de partijleider angstvallig buiten beeld gehouden, al lieten veel bevindingen zich lezen als kritiek op Bos’ leiderschap.
De PvdA-top beseft ongetwijfeld dat er voor Bos op dit moment geen alternatief is. Fractievoorzitter Mariëtte Hamer toont zich een bekwaam politiek manager, maar is niet de gedroomde figuur die de weggelopen kiezers met een gloedvol betoog zal weten terug te halen.
"De PvdA is niet de enige partij die kampt met een gebrek aan leiderschap en een aansprekende visie."
Bos op zijn beurt is door zijn dubbelfunctie als partijleider en vice-premier in zijn manoeuvreerruimte beperkt.
In dit verband doet Dijksma een interessant voorstel. Om te voorkomen dat, zoals bij de Europese verkiezingen het geval was, een lijsttrekker wordt gekozen die geheel losstaat van het verkiezingsprogramma, zouden PvdA-kiezers – niet alleen leden – invloed op de keuze moeten krijgen. Daartoe zouden voorverkiezingen, primaries naar Amerikaanse snit, moeten worden gehouden.
De PvdA is niet de enige partij die kampt met een gebrek aan leiderschap en een aansprekende visie. De uitslag van de Europese verkiezingen bevestigt andermaal de erosie van het politieke midden ten gunste van partijen op de flanken. Tegenover de grote winst voor de PVV stond de winst voor de twee partijen die Wilders het felst bestreden: D66 en GroenLinks. Niet alleen de PvdA, maar ook de VVD en het CDA werden hiervan het slachtoffer.
Dijksma laat zich in haar op dit punt weinig diepgravende analyse niet verleiden tot een keuze voor een oriëntatie op de kosmopolitische elite of een knieval voor de aanhang van PVV en SP. In plaats daarvan kiest zij er voor vast te houden aan de ambitie deze verschillende groepen met elkaar te blijven verbinden. Daar ligt de bestaansgrond voor de PvdA. Het is een keuze die zich niet leent voor simpele antwoorden op complexe vragen en daarom hoge eisen stelt aan het politiek leiderschap van de partij.
-
Triest is het dat je niet de verantwoordelijken noemt in zo’n brief… daarmee is enigszins bewezen dat de PVDA in dit opzicht zichzelf niet serieus neemt
onderschikt in:Triest!!! , EU-verkiezingen, Lilianne Ploumen, nederlaag, PvdA-verkiezingscampagne, Sharon Dijksma, Wouter Bos
Wat u zegt...